ماهواره

ماهواره مخابراتي ميلاستار

ماهواره، يا «قمر مصنوعي»، به دستگاههاي ساخت بشر گفته ميشود که در مدارهايي در فضا به گرد زمين يا سيارات ديگر ميچرخند.

اهميت ماهوارهها براي مخابرات و بررسي منابع زميني و پژوهش و کاربردهاي نظامي و جاسوسي روزافزون است. بخشي از پژوهشهاي علمي و تخصصي که در آزمايشگاههاي مستقر در فضا انجام ميشود، هرگز نميتوانست روي کره زمين جنبه عملي به خود گيرد.

محتويات


1 تاريخچه
2 انواع ماهواره
3 مدار ماهوارهها
3.1 ماهوارههاي مدار پائين زمين
3.2 ماهوارههاي مدار قطبي
3.3 ماهوارههاي مدار زمينايست
3.4 ماهوارههاي مدار بيضوي
4 منابع

تاريخچه

ظاهرا نخستين اشاره به ماهواره در ادبيات، نوشتهاي از ادوارد اورت هيل است. او در سال 1869 در داستاني بنام «ماه آجري» از ماهوارهاي حامل انسان نام ميبرد که به دور زمين ميگردد. ژول ورن نيز در داستان «ميليونهاي بگم» در سال 1879 از گلوله توپي نام ميبرد که بطور ناخواسته در مدار زمين به گردش درآمدهاست. کنستانتين سيولخوسکي نيز در رساله خود بنام «اکتشاف فضاي کيهاني با وسائل عکسالعملي» در ميان انبوهي از انديشههاي نو در مورد فضانوردي، از ماهواره نيز نام ميبرد. در سال 1945 آرتور سي. کلارک نويسنده داستانهاي علمي، براي اولين بار پيشنهاد کرد که ماهوارههاي ارتباطي براي تامين ارتباط در سراسر زمين در مدار زمينهمزمان کره زمين قرار گيرند.

ايده استفاده از ماهوارههاي ساخت دست بشر، براي اولين بار در پايان جنگ جهاني دوم بر سر زبانها افتاد.دانشمند، رياضي دان و نويسنده مشهور انگليسي آرتور سي کلارک Arthur C Clarke يکي از بزرگترين خالقان داستانهاي تخيلي، براي اولين بار پيشنهاد قرار دادن يک ماهواره ارتباطي را در مدار ژيوسنکرون زمين Geostationary Orbit يا مدار کلارک که در فاصله تقريبا 36000 کيلومتري سطح زمين و بالاي خط استوا (جايي که قابليت دسترسي به تقريبا 40% سطح زمين در آن مکان وجود دارد) قراردارد، را جهت پوشش سيگنالهاي راديو يي و تلوزيوني را داد.

ماهوارهاي که در مدار ژيوسنکرون زمين و در بالاي خط استوا و هماهنگ با سرعت زمين و با زاويهاي ثابت، حرکت ميکند، قسمت مشخصي از سطح زمين را بطور ثابت پوشش ميدهد.از يک ايستگاه زميني نيز بصورت يک نقطه ثابت، قابل رويت است.ماه، خورشيد، و ديگر ستارگان و سيارات منظومه شمسي باعث تا ثير گذاري بروي ماهواره در مدار خود ميشود که احتمال جابخايي از مکان خود را دارد. براي جلوگيري از اين مسيله، موتورهاي مخصوصي که بوسيله ايستگاههاي زميني کنترل ميشوند، کمک ميکنند که ماهوارهها در مکان خود ثابت باقي بمانند.

جهت برقراري ارتباط از يک ايستگاه زميني، معمولاً احتياج به يک ديش بزرگ که بنام Uplink Antea معروف است، ميباشد و باعث تمرکز اطلاعات ارسالي به ماهواره ميشود. در ارتباط بين ماهواره و ايستگاه زميني معمولاً از دو نوع موج و فرکانس متفاوت استفاده ميشود.يکي براي Uplink و ديگري براي Downlink. ديش نصب شده بروي ماهواره، سيگنال ارسالي ازايستگاه زميني را دريافت کرده و به يک دستگاه گيرنده ميرساند و پس از يک سري پردازش، به فرستنده ماهواره انتقال ميدهد و از طريق آنتن فرستنده ماهواره، مجدداً به سمت زمين باز تابش داده ميشود.

سيگنال ارسالي به سطح زمين، بوسيله ديشهاي معمولي، دريافت و جمع آوري شده و به دستگاه گيرنده ماهواره، از طريق LNB انتقال پيدا ميکند.

قدرت سيگنال دريافتي بر روي زمين، نسبت به فاصله و زاويه و.... ماهواره و نقطه گيرندگي، متفاوت بوده و بصورت يک الگوي خاص به نام سايه ماهواره يا footprint معرفي ميشود.

هميشه قدرت سيگنال ماهواره در مرکز سايه، بيشترين مقدار را دارا ميباشد و در گوشهها، از کمترين مقدار، برخوردار است. توجه به اين نکته لازم است که دريافت سيگنال در خارج است سايه، احتياج به ديشهاي بزرگ تر، دارد. امواج سانتي متري، جهت ارسال سيگنال ماهواره به زمين، مورد استفاده قرار ميگيرد که محدوده فرکانسي آنها بين 3-30 MHz ميباشد.

دليل اصلي استفاده از اين امواج راديويي کوتاه، انتشار راحت امواج و تاثيرات کم نويز و مزاحمتهاي فرکانسي است. البته فرکانسهاي بالاتر از 15 Ghz، بصورت وحشتناکي بوسيله اکسيژن هواوبخار آب تضعيف ميگردند. ماهوارهها سيگنالهاي ارسالي خود را بصورت قطبي و با دو حالت افقي و عمودي ارسال ميکنندو گاهي اوقات نيز بصورت دوراني، چپ گرد و راست گرد. در سيستمهاي ديجيتال، امکان ارسال DATA و چندين شبکه تلوزيوني و راديويي بروي يک فرکانس وجود دارد.

لغت ماهواره طبق تعريف، به سفينهاي گفته ميشود که درمداري به دوريک سياره معمولاً زمين درحال گردش باشد. در عصري که ما در آن زندگي ميکنيم، ماهواره وتکنولوژي وابسته به آن آنچنان درتاروپود جوامع بشري نفوذکرده وبه پيش ميتازدکه نقش تعيين کننده آن درسيرتحولات تمدن بشري، قابل توجهاست.بخشي ازتحقيقات وپژوهشهاي علمي -تخصصي که درآزمايشگاههاي مسقتر در فضا انجام ميشود، هرگز نميتوانست روي کره زمين جنبه عملي به خود گيرد. اين تحقيقات که بسيارمتعدد ومتنوع است، درتخصصهاي پزشکي، داروسازي، مهندسي مواد، مهندسي ژنتيک ودهها موردديگر، تا به حال دستاوردهاي بسيار ارزندهاي را به جوامع بشري عرضه کردهاست.ماهوارهها که در فضا درحال گردشند، ميتوانند اطلاعات باارزشي در اختيارانسان قرار دهند که منجربه تحولات شگرفي در زمينههاي گوناگون شود. ماهوارههاي کشف منابع زميني هواشناسي، مخابراتي، پژوهشي ونظامي ازاين نوعند.


تاريخچه ماهوارههاي مصنوعي: اولين ماهواره مصنوعي اسپوتنيک 1 (Sputnik 1) بود که توسط شوروي در 4 اکتبر 1957 شروع به کار کرد. که اين باعث به راه افتادن يک رقابت فضايي بين شوروي و آمريکا شد. آمريکا نيز اولين ماهواره خود را در31 ژانويه 1958 به فضا پرتاب کرد. بزرگترين ماهواره مصنوعي که هم اکنون به دور زمين ميچرخد ايستگاه بينالمللي فضايي ميباشد.
نخستين پرتاب توسط کشور کشور سال پرتاب نخستين ماهواره
Flag of the Soviet Union.svg اتحاد جماهير شوروي (Flag of Russia.svg روسيه) 1957 اسپوتنيک 1
Flag of the United States.svg ايالات متحده 1958 اکسپلورر 1
Flag of France.svg فرانسه 1965 آستريکس
Flag of Japan.svg ژاپن 1970 اسومي
Flag of the People's Republic of China.svg چين 1970 دونک فانگ هونگ 1
Flag of the United Kingdom.svg بريتانيا 1971 پراسپرو ايکس-3
Flag of India.svg هند 1980 روهيني
Flag of Israel.svg اسرائيل 1988 اوفک-1
Flag of Ukraine.svg اوکراين 1995 سيچ-1
Flag of Iran.svg ايران 2009 اميد 1
انواع ماهواره

•ماهواره ضد سلاح: که بعضي مواقع ماهوارههاي کشنده نيز خوانده ميشوند، که ماهوارههايي هستند که براي خراب کردن ماهوارههاي دشمن و ديگر سلاحهاي مداري و اهداف ديگر طراحي شدهاند. که هم آمريکا و هم روسيه از اين نوع ماهواره دارند.

•ماهوارههاي ستارهشناختي: که براي مشاهده فاصله سيارهها و کهکشانها و ديگر اشياي خارجي فضا استفاده ميشود.

•ماهوارههاي زيستي : ماهوارههايي هستند که براي حمل ارگانيسمهاي زنده طراحي شدهاند، عموماً براي آزمايشهاي علمي استفاده ميشوند.

•ماهوارههاي مخابراتي : ماهوارههايي هستند که براي اهداف ارتباط راه دور در فضا قرار گرفتهاند. ماهوارههاي مخابراتي مدرن نوعاً از مدارهاي زمينهمگام، مولنيا (Molniya) و پايينزميني استفاده ميکنند.

•ماهوارههاي مينياتوري : ماهوارههايي هستند که داراي وزن کم و سايز کوچک به طور غير عادي ميباشند. طبقه بندي جديدي که براي گروه بندي اين ماهوارهها استفاده ميشود عبارت است از : ماهوارههاي کوچک (500-200kg)، ماهوارههاي ميکرو (زير 200kg) و ماهوارههاي نانو (زير 10 کيلوگرم)

•ماهوارههاي هدايتکننده : ماهوارههايي هستند که از پخش کردن سيگنالهاي راديويي استفاده ميکنند تا دريافت کنندههاي موبايل را در زمين فعال نمايند تا مکان دقيق آنها مشخص شود.

•ماهوارههاي اکتشافي : ماهوارههاي مشاهداتي زمين يا ماهوارههاي مخابراتي ميباشند، که براي کاربردهاي نظامي و جاسوسي مستقر شدهاند. • ماهوارههاي زمينشناسي : ماهوارههايي هستند که براي نظارت بر محيط، هواشناسي و ساختن نقشه و... استفاده ميشوند.

•ايستگاه فضايي : يک ساختار ساخته دست بشر ميباشد که براي زندگي انسان در فضاي خارج طراحي شدهاست. يک ايستگاه فضايي از انواع فضاپيماها به وسيله نقصش در نيرو محرکه زياد يا امکانات بر زمين نشستن، متمايز ميشود-به جاي موتورهاي ديگر به عنوان جابه جايي به و از ايستگاه استفاده ميشود. ايستگاههاي فضايي براي باقي ماندن در مدار براي مدت کوتاهي طراحي شدهاند، براي قسمتي از هفته يا ماه يا حتي سال.

•ماهوارههاي تتر (Tether) : ماهوارههايي هستند که به وسيله يک کابل که به آنها تتر (افسار) ميگويند، به ماهوارههاي ديگر وصل ميشوند.

•ماهوارههاي هواشناسي : که به طور ابتدايي براي نشان دادن آب و هواي کره زمين به کار ميروند.
مدار ماهوارهها

مدار ماهواره


ماهواره در يک مسير بسته که آن را مدار ماهواره مينامند، به دور زمين در گردش است. اين مسير ممکن است دايرهاي يا بيضي شکل باشد و مرکز زمين در مرکز اين مسير يا در يکي از کانونهاي بيضي آن قرار دارد. ماهواره درصورتي که تحت تاثير نيروهاي گرانشي ديگري قرارنگيرد، همواره درصفحهاي به نام صفحه مداري به گردش خود به دور زمين ادامه ميدهد. حرکت اين صفحه مداري به پريود مدار و زاويه صفحه با صفحه استوا بستگي دارد. اگر اين زاويه صفر باشد، صفحه مداري منطبق بر صفحه استوايي زمين ميشود. عموما ماهوارهها بروي چهار نوع مدار که بستگي به نوع کاربرد ماهواره دارد، قرار ميگيرند:

مدار پائين زمين
مدار قطبي
مدار زمينايست
مدار بيضوي

ماهوارههاي مدار پائين زمين

به ماهوارههايي که در فاصله نسبتا کمي از سطح زمين قرار دارند، ماهوارههاي مدار پائين زمين گفته ميشود. بيشترين ارتفاع اين نوع ماهوارهها از سطح زمين بين 320 تا 800 کيلومتر است. مسير حرکت اين ماهوارهها از غرب به شرق و همجهت با دوران زمين بدور خود است.

بدليل نزديکي فاصله اين نوع ماهوارهها از سطح زمين، سرعت حرکت اين ماهوارهها خيلي بيشتر از سرعت دوران زمين بدور خود است. گاهي سرعت اين نوع ماهوارهها به 27,359 کيلومتر در ساعت نيز ميرسد. با اين سرعت، اين نوع از ماهوارهها ميتوانند در هر 90 دقيقه، يک دور کامل بدور زمين بگردند.

برخي از ماهوارههاي هواشناسي، ماهوارههاي سنجش از دور و ماهوارههاي جاسوسي از اين نوعاند.
ماهوارههاي مدار قطبي

ماهوارههاي مدار قطبي به نوعي از ماهوارههايي گفته ميشود که مسير مدار حرکت آنها عمود بر خط استوا و مسير دوران از قطبهاي شمال و جنوب ميگذرد.

بعضي از ماهوارههاي هواشناسي، ماهوارههاي سنجش از دور و ماهوارههاي جاسوسي از اين نوعاند.
ماهوارههاي مدار زمينايست

اين در حالت کلي بروي مدار زمينايست و بر بالاي خط استوا، در فاصله 33600 کيلومتري از سطح زمين قرار داند.

Geosynchronous orbit.gif

اين نوع ماهوارههاي در فضا در مکاني ثابت قرار دارند و همراه با دوران زمين بدور خود، ميگردند و بدليل همين ثبات داراي سايهاي ثابت (معروف به «جايپا») بر زمين هستند.

به مدار زمينهمزمان مدار زمينايست و يا مدار کلارک نيز گفته ميشود.

تمام ماهوارههاي مخابراتي و تلويزيوني از اين نوع هستند.
ماهوارههاي مدار بيضوي

اين ماهوارهها داراي مداري بيضوي هستند.

دو نقطه مهم از مدار اين ماهوارهها نقطه اوج و نقطه حضيض آنها است: قسمتي که به سطح زمين نزديک ميشوند به نام نقطه حضيض ناميده ميشود. قسمتي که از سطح زمين دور ميشود به نام نقطه اوج ناميده ميشود.

مسير حرکت و دوران اين نوع ماهواره مانند ماهوارههاي قطبي از سمت شمال به جنوب است.

چون اکثر ماهوارههاي مخابراتي در مدار زمينايست قرار گرفتهاند، اين ماهوارهها هيچ پوششي بروي قطبهاي شمال و جنوب ندارند. به همين دليل و جهت پوشش قطبها از ماهوارههاي مدار قطبي استفاده ميشود. در واقع اين نوع از ماهوارهها شماليترين و جنوبيترين قسمت نيمکرهها را پوشش ميدهند.

____________________________________________________________________

اينترنت وماهواره
مهدي شيخي
http://sheikhi5550.persianblog.ir/
sheikhi5550.blogfa.com
استفاده از مطالب اين وبلاگ با ذکر منبع بلامانع

---

ماهواره

ماهواره مخابراتي ميلاستار

ماهواره، يا «قمر مصنوعي»، به دستگاههاي ساخت بشر گفته ميشود که در مدارهايي در فضا به گرد زمين يا سيارات ديگر ميچرخند.

اهميت ماهوارهها براي مخابرات و بررسي منابع زميني و پژوهش و کاربردهاي نظامي و جاسوسي روزافزون است. بخشي از پژوهشهاي علمي و تخصصي که در آزمايشگاههاي مستقر در فضا انجام ميشود، هرگز نميتوانست روي کره زمين جنبه عملي به خود گيرد.

محتويات


1 تاريخچه
2 انواع ماهواره
3 مدار ماهوارهها
3.1 ماهوارههاي مدار پائين زمين
3.2 ماهوارههاي مدار قطبي
3.3 ماهوارههاي مدار زمينايست
3.4 ماهوارههاي مدار بيضوي
4 منابع

تاريخچه

ظاهرا نخستين اشاره به ماهواره در ادبيات، نوشتهاي از ادوارد اورت هيل است. او در سال 1869 در داستاني بنام «ماه آجري» از ماهوارهاي حامل انسان نام ميبرد که به دور زمين ميگردد. ژول ورن نيز در داستان «ميليونهاي بگم» در سال 1879 از گلوله توپي نام ميبرد که بطور ناخواسته در مدار زمين به گردش درآمدهاست. کنستانتين سيولخوسکي نيز در رساله خود بنام «اکتشاف فضاي کيهاني با وسائل عکسالعملي» در ميان انبوهي از انديشههاي نو در مورد فضانوردي، از ماهواره نيز نام ميبرد. در سال 1945 آرتور سي. کلارک نويسنده داستانهاي علمي، براي اولين بار پيشنهاد کرد که ماهوارههاي ارتباطي براي تامين ارتباط در سراسر زمين در مدار زمينهمزمان کره زمين قرار گيرند.

ايده استفاده از ماهوارههاي ساخت دست بشر، براي اولين بار در پايان جنگ جهاني دوم بر سر زبانها افتاد.دانشمند، رياضي دان و نويسنده مشهور انگليسي آرتور سي کلارک Arthur C Clarke يکي از بزرگترين خالقان داستانهاي تخيلي، براي اولين بار پيشنهاد قرار دادن يک ماهواره ارتباطي را در مدار ژيوسنکرون زمين Geostationary Orbit يا مدار کلارک که در فاصله تقريبا 36000 کيلومتري سطح زمين و بالاي خط استوا (جايي که قابليت دسترسي به تقريبا 40% سطح زمين در آن مکان وجود دارد) قراردارد، را جهت پوشش سيگنالهاي راديو يي و تلوزيوني را داد.

ماهوارهاي که در مدار ژيوسنکرون زمين و در بالاي خط استوا و هماهنگ با سرعت زمين و با زاويهاي ثابت، حرکت ميکند، قسمت مشخصي از سطح زمين را بطور ثابت پوشش ميدهد.از يک ايستگاه زميني نيز بصورت يک نقطه ثابت، قابل رويت است.ماه، خورشيد، و ديگر ستارگان و سيارات منظومه شمسي باعث تا ثير گذاري بروي ماهواره در مدار خود ميشود که احتمال جابخايي از مکان خود را دارد. براي جلوگيري از اين مسيله، موتورهاي مخصوصي که بوسيله ايستگاههاي زميني کنترل ميشوند، کمک ميکنند که ماهوارهها در مکان خود ثابت باقي بمانند.

جهت برقراري ارتباط از يک ايستگاه زميني، معمولاً احتياج به يک ديش بزرگ که بنام Uplink Antea معروف است، ميباشد و باعث تمرکز اطلاعات ارسالي به ماهواره ميشود. در ارتباط بين ماهواره و ايستگاه زميني معمولاً از دو نوع موج و فرکانس متفاوت استفاده ميشود.يکي براي Uplink و ديگري براي Downlink. ديش نصب شده بروي ماهواره، سيگنال ارسالي ازايستگاه زميني را دريافت کرده و به يک دستگاه گيرنده ميرساند و پس از يک سري پردازش، به فرستنده ماهواره انتقال ميدهد و از طريق آنتن فرستنده ماهواره، مجدداً به سمت زمين باز تابش داده ميشود.

سيگنال ارسالي به سطح زمين، بوسيله ديشهاي معمولي، دريافت و جمع آوري شده و به دستگاه گيرنده ماهواره، از طريق LNB انتقال پيدا ميکند.

قدرت سيگنال دريافتي بر روي زمين، نسبت به فاصله و زاويه و.... ماهواره و نقطه گيرندگي، متفاوت بوده و بصورت يک الگوي خاص به نام سايه ماهواره يا footprint معرفي ميشود.

هميشه قدرت سيگنال ماهواره در مرکز سايه، بيشترين مقدار را دارا ميباشد و در گوشهها، از کمترين مقدار، برخوردار است. توجه به اين نکته لازم است که دريافت سيگنال در خارج است سايه، احتياج به ديشهاي بزرگ تر، دارد. امواج سانتي متري، جهت ارسال سيگنال ماهواره به زمين، مورد استفاده قرار ميگيرد که محدوده فرکانسي آنها بين 3-30 MHz ميباشد.

دليل اصلي استفاده از اين امواج راديويي کوتاه، انتشار راحت امواج و تاثيرات کم نويز و مزاحمتهاي فرکانسي است. البته فرکانسهاي بالاتر از 15 Ghz، بصورت وحشتناکي بوسيله اکسيژن هواوبخار آب تضعيف ميگردند. ماهوارهها سيگنالهاي ارسالي خود را بصورت قطبي و با دو حالت افقي و عمودي ارسال ميکنندو گاهي اوقات نيز بصورت دوراني، چپ گرد و راست گرد. در سيستمهاي ديجيتال، امکان ارسال DATA و چندين شبکه تلوزيوني و راديويي بروي يک فرکانس وجود دارد.

لغت ماهواره طبق تعريف، به سفينهاي گفته ميشود که درمداري به دوريک سياره معمولاً زمين درحال گردش باشد. در عصري که ما در آن زندگي ميکنيم، ماهواره وتکنولوژي وابسته به آن آنچنان درتاروپود جوامع بشري نفوذکرده وبه پيش ميتازدکه نقش تعيين کننده آن درسيرتحولات تمدن بشري، قابل توجهاست.بخشي ازتحقيقات وپژوهشهاي علمي -تخصصي که درآزمايشگاههاي مسقتر در فضا انجام ميشود، هرگز نميتوانست روي کره زمين جنبه عملي به خود گيرد. اين تحقيقات که بسيارمتعدد ومتنوع است، درتخصصهاي پزشکي، داروسازي، مهندسي مواد، مهندسي ژنتيک ودهها موردديگر، تا به حال دستاوردهاي بسيار ارزندهاي را به جوامع بشري عرضه کردهاست.ماهوارهها که در فضا درحال گردشند، ميتوانند اطلاعات باارزشي در اختيارانسان قرار دهند که منجربه تحولات شگرفي در زمينههاي گوناگون شود. ماهوارههاي کشف منابع زميني هواشناسي، مخابراتي، پژوهشي ونظامي ازاين نوعند.


تاريخچه ماهوارههاي مصنوعي: اولين ماهواره مصنوعي اسپوتنيک 1 (Sputnik 1) بود که توسط شوروي در 4 اکتبر 1957 شروع به کار کرد. که اين باعث به راه افتادن يک رقابت فضايي بين شوروي و آمريکا شد. آمريکا نيز اولين ماهواره خود را در31 ژانويه 1958 به فضا پرتاب کرد. بزرگترين ماهواره مصنوعي که هم اکنون به دور زمين ميچرخد ايستگاه بينالمللي فضايي ميباشد.
نخستين پرتاب توسط کشور کشور سال پرتاب نخستين ماهواره
Flag of the Soviet Union.svg اتحاد جماهير شوروي (Flag of Russia.svg روسيه) 1957 اسپوتنيک 1
Flag of the United States.svg ايالات متحده 1958 اکسپلورر 1
Flag of France.svg فرانسه 1965 آستريکس
Flag of Japan.svg ژاپن 1970 اسومي
Flag of the People's Republic of China.svg چين 1970 دونک فانگ هونگ 1
Flag of the United Kingdom.svg بريتانيا 1971 پراسپرو ايکس-3
Flag of India.svg هند 1980 روهيني
Flag of Israel.svg اسرائيل 1988 اوفک-1
Flag of Ukraine.svg اوکراين 1995 سيچ-1
Flag of Iran.svg ايران 2009 اميد 1
انواع ماهواره

•ماهواره ضد سلاح: که بعضي مواقع ماهوارههاي کشنده نيز خوانده ميشوند، که ماهوارههايي هستند که براي خراب کردن ماهوارههاي دشمن و ديگر سلاحهاي مداري و اهداف ديگر طراحي شدهاند. که هم آمريکا و هم روسيه از اين نوع ماهواره دارند.

•ماهوارههاي ستارهشناختي: که براي مشاهده فاصله سيارهها و کهکشانها و ديگر اشياي خارجي فضا استفاده ميشود.

•ماهوارههاي زيستي : ماهوارههايي هستند که براي حمل ارگانيسمهاي زنده طراحي شدهاند، عموماً براي آزمايشهاي علمي استفاده ميشوند.

•ماهوارههاي مخابراتي : ماهوارههايي هستند که براي اهداف ارتباط راه دور در فضا قرار گرفتهاند. ماهوارههاي مخابراتي مدرن نوعاً از مدارهاي زمينهمگام، مولنيا (Molniya) و پايينزميني استفاده ميکنند.

•ماهوارههاي مينياتوري : ماهوارههايي هستند که داراي وزن کم و سايز کوچک به طور غير عادي ميباشند. طبقه بندي جديدي که براي گروه بندي اين ماهوارهها استفاده ميشود عبارت است از : ماهوارههاي کوچک (500-200kg)، ماهوارههاي ميکرو (زير 200kg) و ماهوارههاي نانو (زير 10 کيلوگرم)

•ماهوارههاي هدايتکننده : ماهوارههايي هستند که از پخش کردن سيگنالهاي راديويي استفاده ميکنند تا دريافت کنندههاي موبايل را در زمين فعال نمايند تا مکان دقيق آنها مشخص شود.

•ماهوارههاي اکتشافي : ماهوارههاي مشاهداتي زمين يا ماهوارههاي مخابراتي ميباشند، که براي کاربردهاي نظامي و جاسوسي مستقر شدهاند. • ماهوارههاي زمينشناسي : ماهوارههايي هستند که براي نظارت بر محيط، هواشناسي و ساختن نقشه و... استفاده ميشوند.

•ايستگاه فضايي : يک ساختار ساخته دست بشر ميباشد که براي زندگي انسان در فضاي خارج طراحي شدهاست. يک ايستگاه فضايي از انواع فضاپيماها به وسيله نقصش در نيرو محرکه زياد يا امکانات بر زمين نشستن، متمايز ميشود-به جاي موتورهاي ديگر به عنوان جابه جايي به و از ايستگاه استفاده ميشود. ايستگاههاي فضايي براي باقي ماندن در مدار براي مدت کوتاهي طراحي شدهاند، براي قسمتي از هفته يا ماه يا حتي سال.

•ماهوارههاي تتر (Tether) : ماهوارههايي هستند که به وسيله يک کابل که به آنها تتر (افسار) ميگويند، به ماهوارههاي ديگر وصل ميشوند.

•ماهوارههاي هواشناسي : که به طور ابتدايي براي نشان دادن آب و هواي کره زمين به کار ميروند.
مدار ماهوارهها

مدار ماهواره


ماهواره در يک مسير بسته که آن را مدار ماهواره مينامند، به دور زمين در گردش است. اين مسير ممکن است دايرهاي يا بيضي شکل باشد و مرکز زمين در مرکز اين مسير يا در يکي از کانونهاي بيضي آن قرار دارد. ماهواره درصورتي که تحت تاثير نيروهاي گرانشي ديگري قرارنگيرد، همواره درصفحهاي به نام صفحه مداري به گردش خود به دور زمين ادامه ميدهد. حرکت اين صفحه مداري به پريود مدار و زاويه صفحه با صفحه استوا بستگي دارد. اگر اين زاويه صفر باشد، صفحه مداري منطبق بر صفحه استوايي زمين ميشود. عموما ماهوارهها بروي چهار نوع مدار که بستگي به نوع کاربرد ماهواره دارد، قرار ميگيرند:

مدار پائين زمين
مدار قطبي
مدار زمينايست
مدار بيضوي

ماهوارههاي مدار پائين زمين

به ماهوارههايي که در فاصله نسبتا کمي از سطح زمين قرار دارند، ماهوارههاي مدار پائين زمين گفته ميشود. بيشترين ارتفاع اين نوع ماهوارهها از سطح زمين بين 320 تا 800 کيلومتر است. مسير حرکت اين ماهوارهها از غرب به شرق و همجهت با دوران زمين بدور خود است.

بدليل نزديکي فاصله اين نوع ماهوارهها از سطح زمين، سرعت حرکت اين ماهوارهها خيلي بيشتر از سرعت دوران زمين بدور خود است. گاهي سرعت اين نوع ماهوارهها به 27,359 کيلومتر در ساعت نيز ميرسد. با اين سرعت، اين نوع از ماهوارهها ميتوانند در هر 90 دقيقه، يک دور کامل بدور زمين بگردند.

برخي از ماهوارههاي هواشناسي، ماهوارههاي سنجش از دور و ماهوارههاي جاسوسي از اين نوعاند.
ماهوارههاي مدار قطبي

ماهوارههاي مدار قطبي به نوعي از ماهوارههايي گفته ميشود که مسير مدار حرکت آنها عمود بر خط استوا و مسير دوران از قطبهاي شمال و جنوب ميگذرد.

بعضي از ماهوارههاي هواشناسي، ماهوارههاي سنجش از دور و ماهوارههاي جاسوسي از اين نوعاند.
ماهوارههاي مدار زمينايست

اين در حالت کلي بروي مدار زمينايست و بر بالاي خط استوا، در فاصله 33600 کيلومتري از سطح زمين قرار داند.

Geosynchronous orbit.gif

اين نوع ماهوارههاي در فضا در مکاني ثابت قرار دارند و همراه با دوران زمين بدور خود، ميگردند و بدليل همين ثبات داراي سايهاي ثابت (معروف به «جايپا») بر زمين هستند.

به مدار زمينهمزمان مدار زمينايست و يا مدار کلارک نيز گفته ميشود.

تمام ماهوارههاي مخابراتي و تلويزيوني از اين نوع هستند.
ماهوارههاي مدار بيضوي

اين ماهوارهها داراي مداري بيضوي هستند.

دو نقطه مهم از مدار اين ماهوارهها نقطه اوج و نقطه حضيض آنها است: قسمتي که به سطح زمين نزديک ميشوند به نام نقطه حضيض ناميده ميشود. قسمتي که از سطح زمين دور ميشود به نام نقطه اوج ناميده ميشود.

مسير حرکت و دوران اين نوع ماهواره مانند ماهوارههاي قطبي از سمت شمال به جنوب است.

چون اکثر ماهوارههاي مخابراتي در مدار زمينايست قرار گرفتهاند، اين ماهوارهها هيچ پوششي بروي قطبهاي شمال و جنوب ندارند. به همين دليل و جهت پوشش قطبها از ماهوارههاي مدار قطبي استفاده ميشود. در واقع اين نوع از ماهوارهها شماليترين و جنوبيترين قسمت نيمکرهها را پوشش ميدهند.

____________________________________________________________________

اينترنت وماهواره
مهدي شيخي
http://sheikhi5550.persianblog.ir/
sheikhi5550.blogfa.com
استفاده از مطالب اين وبلاگ با ذکر منبع بلامانع